
Terug naar het overzicht
02 augustus 2024
Shadow IT Opsporen met Microsoft Intune
Shadow IT verwijst naar het gebruik van IT-gerelateerde hardware, software, applicaties en diensten zonder de goedkeuring van de IT-afdeling. Het ontstaat vaak wanneer medewerkers tools en technologieën buiten de officiële kanalen om gebruiken om hun werk efficiënter te kunnen doen. Hoewel deze oplossingen vaak goed bedoeld zijn en gericht op productiviteit, kunnen ze aanzienlijke risico’s met zich meebrengen voor de organisatie.
Waarom is Shadow IT een Probleem?
Shadow IT creëert verschillende uitdagingen en risico’s, waaronder:
- Veiligheidsrisico’s: Ongeautoriseerde tools en diensten kunnen gevoelige gegevens blootstellen aan inbreuken.
- Operationele Verstoring: Verschillende niet-gecontroleerde systemen kunnen leiden tot incompatibiliteit en inefficiëntie.
- Compliance Problemen: Het gebruik van niet-goedgekeurde software kan leiden tot schendingen van regelgeving en bedrijfsbeleid.
Shadow IT maakt het beheer van je infrastructuur complexer, van het onboarden van nieuwe medewerkers tot het ondersteunen van zakelijke behoeften. Daarom is het essentieel om te ontdekken wat er echt gaande is binnen je IT-omgeving.
Dit artikel helpt je bij het identificeren van shadow IT met zo min mogelijk middelen.
Technieken om Shadow IT te Ontdekken
Het opsporen en beheren van shadow IT vereist een veelzijdige aanpak. Je kunt niet zomaar een veilige, conforme en efficiënte IT-omgeving kopen. Door deze strategieën te implementeren, krijg je beter zicht op je IT-omgeving en verklein je de risico’s die gepaard gaan met shadow IT.
Praat met je Mensen
- Communicatie: Onderzoek en interview medewerkers om te begrijpen welke tools ze gebruiken en waarom.
- Bezoek de werkvloer: Je zult versteld staan van wat je ontdekt door simpelweg rond te lopen.
- Luisteren: Luister actief en vermijd straffen voor het gebruik van ongeautoriseerde apps, vooral als deze al in gebruik waren voordat je betrokken raakte.
Cloud Access Security Brokers (CASBs)
- Monitoren: CASBs helpen bij het ontdekken en beheren van shadow IT door cloudapp-gebruik te monitoren en niet-goedgekeurde apps te identificeren.
- Risicobeoordeling: Voer een risicobeoordeling uit op ontdekte SaaS-apps.
- Naleving en Beveiliging: CASBs worden vaak gebruikt voor gegevensverliespreventie en het afdwingen van nalevings- en beveiligingsbeleid.
Netwerkmonitoring
- Ongebruikelijke Patronen: Gebruik tools om ongebruikelijke datapatronen of onregelmatigheden te volgen.
- Open Source Tools: Voorbeelden zijn Cacti, Prometheus, WireShark, en Zabbix.
- Uitdagingen: Grote hoeveelheid data, versleuteling van moderne applicaties en risico op vals-positieven.
Regelmatige Audits
- Audit: Voer regelmatig audits uit gericht op software- en applicatiegebruik om shadow IT te ontdekken.
- Compliance: Zorg voor voortdurende naleving en aanpak van nieuwe risico’s.
Uitgavenbeheer Oplossingen
- Volg het Geld: Gebruik uitgavenbeheer oplossingen om aankopen van software en diensten te volgen die niet via het officiële IT-procurement proces zijn gegaan.
Werknemer Educatie en Betrokkenheid
- Risico’s Uitleggen: Onderwijs medewerkers over de risico’s van shadow IT en moedig hen aan goedgekeurde tools en diensten te gebruiken.
- Samenwerken: Werk samen met afdelingen om hun behoeften te begrijpen en verleiding voor het gebruik van ongeautoriseerde oplossingen te verminderen.
SaaS Management Platforms
- Zichtbaarheid: Zorg voor zichtbaarheid in alle gebruikte SaaS-applicaties binnen de organisatie.
- Risicobeoordeling: Beoordeel risico’s, beheer kosten en handhaaf IT-beleid.
Shadow IT Opsporen met Intune
Microsoft Intune is een cross-OS device management platform dat geoptimaliseerd is voor Windows. Het is een toevoeging op Azure AD (nu bekend als Entra ID), maar vaak worden ze samen gebundeld. Azure AD zal geen shadow IT ontdekken: het is puur een identity and access management (IAM) oplossing.
Intune inventariseert welke apps aanwezig zijn op geregistreerde apparaten. Ga naar Apps > Monitor > Discovered apps om te zien welke apps geïnstalleerd zijn op beheerde apparaten.
- App Lijst: Bekijk geïnstalleerde apps per apparaat. Het geeft een lijst van ontdekte apps met namen en versienummers.
- Export: De lijst is exporteerbaar per apparaat en verschilt per OS. Dit is hoe een rapport eruit ziet voor een Windows-pc in het apparatenblad:
Let op: Verwar dit niet met app monitoring en toewijzingen die worden beheerd onder Apps > All apps. Die functie wordt gebruikt om apps door je vloot te verspreiden.
Deze rapporten zijn gericht op lokaal geïnstalleerde apps; Intune zal de SaaS-apps van je gebruikers niet auditen. Microsoft’s Defender for Cloud Apps is een CASB die afzonderlijk van Intune wordt gefactureerd en beheerd. Andere opties zijn het uitbreiden van Active Directory met SSO en IT asset management.
Zero Trust Endpoint Protection
Door gebruik te maken van zero trust endpoint protection, kun je de beveiliging verder verbeteren en shadow IT effectiever beheren. Zero trust is een benadering waarbij geen enkel apparaat of gebruiker wordt vertrouwd zonder verificatie, wat bijdraagt aan een robuuster beveiligingsbeleid.
Wil je meer weten over hoe Zero Trust Endpoint Protection een oplossing kan bieden tegen shadow IT? Neem contact met ons op voor een demo en ontdek hoe wij je kunnen helpen je IT-omgeving veiliger en efficiënter te maken.
Meer weten?

Gerelateerde
blogs
Tech Updates: Microsoft 365, Azure, Cybersecurity & AI – Wekelijks in je Mailbox.



![Gevoelige gegevens in AI-chat, Teams en WhatsApp: het moment vóór verzenden / Hero Voor Verzenden.html HTML maak synccommanodo Je stuurde de HTML-bron, niet de PNG. Ik heb die HTML zelf gerenderd en het resultaat bekeken. Het beeld is akkoord. Wat ik heb gecontroleerd Maat en fonts: exact 1200x900. Halogen 900 en Bilo 300 en 500 laden uit het bestand zelf, zonder vervangend lettertype. Inhoud: kicker “BLOG · VOOR VERZENDEN”, de kop in wit en limoengroen, en de chatkaart met “dossier” omlijnd en het label “gevoelig”. Er is geen maskering en er staan geen merknamen in. Opmaak: de kop raakt de kaart niet en de certificeringsregel is volledig. Randen: de hoekpixels zijn paars, niet de controlekleur #160a2e. Er is dus geen rand van de pagina mee geëxporteerd. Het PNG-bestand gevoelige-gegevens-ai-chat-verzenden.png heb ik je gestuurd. Zet het in je Downloads en draai dan: powershell cd C:\repos\ALTA-ICT git pull --rebase $b = "docs\Projecten\social-campagnes\Week 43 - Voor Verzenden\Blog" $f = Get-Item "$env:USERPROFILE\Downloads\gevoelige-gegevens-ai-chat-verzenden.png" Add-Type -AssemblyName System.Drawing $i = [System.Drawing.Image]::FromFile($f.FullName); "{0}x{1}" -f $i.Width, $i.Height; $i.Dispose() Copy-Item $f.FullName "$b\" -Force git add -- "$b\gevoelige-gegevens-ai-chat-verzenden.png" git diff --cached --name-only git commit -m "Blog 43: bloghero gevoelige gegevens voor verzenden" git log origin/master..master --oneline Verwachting: 1200x900, dan één bestandsnaam, daarna één of twee commits. Twee commits als de editie 15-hero nog niet gepusht is. Plak de output terug, daarna push je. In WordPress, bij blog 43: Uitgelichte afbeelding: upload dit bestand, met de alt-tekst uit de plakklaar. Controleer na het uploaden dat de bestandsnaam geen -1 heeft gekregen. De kanaalvarianten van blog 43 maak je pas als de blog live staat. De prompt staat in de plakklaar. geef me blog 43 om te maken zoals het moet in wordpress Hieronder staat alles voor WordPress, in de volgorde van de editor. Ik gebruik variant B, zonder test. Plak elke HTML in het tabblad Tekst en schakel nooit over naar Visueel. 1. Nieuw bericht Ga naar Berichten, Nieuw bericht. 2. Titel Gevoelige gegevens in AI-chat, Teams en WhatsApp: het moment vóór verzenden 3. Veld Introductie (tabblad Tekst) html Bij een datalek denk je aan een hacker. In de praktijk begint het vaak met Ctrl+V: een stuk uit een dossier in de verkeerde chat, de verkeerde mail, of een AI-tool die de tekst "even netjes maakt". Er is geen kwade wil. Er is haast, en een knop die te dichtbij zit. Deze blog gaat over dat ene moment vlak voor verzenden: wat kun je dan nog tegenhouden, en wie ziet het? 4. Veld Omschrijving (tabblad Tekst) html Waar Microsoft 365 ophoudt In de blog over Microsoft Purview zag je wat Business Premium al beschermt: mail en de bestanden in OneDrive en SharePoint. Een bestand dat je in Teams deelt, valt daar ook onder. Het chatbericht in Teams niet. DLP voor Teams-chat vraagt volgens Microsoft een E5-licentie. En een AI-chat in de browser of een app op de laptop ziet Microsoft helemaal niet. AI-chat en geheimhouding Een medewerker plakt een brief aan een cliënt in een gratis AI-chat, met zijn privéaccount, om hem beter te formuleren. Naam, adres en de reden van het dossier gaan mee, naar een dienst waarmee je organisatie geen verwerkersovereenkomst heeft. Verbieden werkt slecht. De tool blijft handig, en wie hem niet mag gebruiken, gebruikt hem stiekem. Beter: weten welke AI-tools je team gebruikt, en per tool afspreken wat erin mag. WhatsApp is geen dossier De wijkverpleegkundige stuurt een foto naar de collega die de dienst overneemt. De installateur appt de klant een offerte met diens adres. Het werkt snel, en het gebeurt vaak op een privételefoon. Daarmee staan zakelijke gegevens op een apparaat dat de organisatie niet beheert, in een app die ze niet kan archiveren. Vertrekt de medewerker, dan vertrekken de gesprekken mee. Een alternatief moet net zo snel zijn, anders gebruikt niemand het. Een waarschuwing op het juiste moment Een training over datalekken vergeet je in een week. Een melding op het moment van verzenden niet. In Outlook kan Microsoft 365 dat al: staat er een gevoelig gegeven in een mail, dan verschijnt bovenaan een melding nog voor de mail vertrekt. Voor chat en voor apps buiten Microsoft heb je daarvoor software op het apparaat nodig. Beschermen zonder meekijken Elke vorm van datalekpreventie roept bij medewerkers en ondernemingsraad één vraag op: leest de werkgever mee? Stel die vraag zelf, vóór je iets kiest. Een melding per soort gegeven is genoeg om een lek te voorkomen. Namen en berichtinhoud zijn daarvoor niet nodig. Begin met een AI-overzicht Je hoeft niet met software te beginnen. Begin met een lijst van de AI-tools die je team gebruikt, waarvoor, en met welke gegevens. Vaak staan er tools op die niemand had verwacht. De Europese AI-verordening legt de markering van AI-output bij de aanbieders. Sinds augustus moeten zij wat hun AI maakt machineleesbaar markeren; voor tools die al eerder op de markt waren, loopt de overgang tot 2 december. Dat is hun plicht. Jouw taak is weten wat je gebruikt. Het AI-Register geeft geen juridisch oordeel. Wel maakt het in ongeveer tien minuten een overzicht van je AI-tools met de transparantieteksten, als drie documenten in je mail. Zo doen wij het We beginnen met het AI-overzicht en de afspraken per tool. Daarna zetten we Purview aan voor mail en bestanden. Het gat buiten Microsoft vullen we met datalekpreventie op het apparaat, als add-on bij de moderne werkplek. We werken zelf onder ISO 27001:2023, ISO 9001:2015 en NEN 7510:2024. Veelgestelde vragen Mag een medewerker een AI-chat gebruiken voor werk? Dat bepaal je zelf, per tool. Leg vast welke tools mogen en welke gegevens er niet in horen. Een zakelijk abonnement met een verwerkersovereenkomst is iets anders dan een gratis versie met een privéaccount. Beschermt Business Premium Teams? Bestanden die je in Teams deelt wel, want die staan in SharePoint of OneDrive. Het chatbericht zelf niet; daarvoor vraagt Microsoft E5. Moet ik AI-output zelf markeren? De markering van AI-output is een plicht van de aanbieder van de AI-tool. Voor jou telt dat je weet welke tools je gebruikt en wat je erin stopt. Conclusie Het lek begint met plakken, niet met een hacker. Microsoft 365 beschermt mail en bestanden; de chat, de AI-tool en de app op de laptop vallen erbuiten. Begin met een overzicht van wat je team gebruikt en spreek per tool af wat erin mag. Wil je het moment vóór verzenden bespreken? Plan een gesprek met ALTA-ICT. 5. CTA-knop (als je thema een knopveld heeft) Tekst: Het moment vóór verzenden bespreken Link: https://alta-ict.nl/contact?utm_source=blog&utm_medium=referral&utm_campaign=voorverzenden&utm_content=blog43-cta 6. Uittreksel Een datalek begint vaak niet bij een hacker, maar bij plakken. Wat er gebeurt als een medewerker gegevens in een AI-chat, een Teams-chat of WhatsApp zet, waar Microsoft 365 ophoudt, en waarom je begint met een overzicht van de AI die je team gebruikt. 7. Categorie: Beveiliging. Zet geen andere categorie aan. 8. Uitgelichte afbeelding Upload gevoelige-gegevens-ai-chat-verzenden.png. Controleer daarna dat de bestandsnaam in de mediabibliotheek geen -1 heeft gekregen. Alt-tekst: Hero bij de blog over gevoelige gegevens vóór verzenden: een chatinvoerveld met de zin Hierbij het dossier van de cliënt, waarin het woord dossier omlijnd is en gemarkeerd als gevoelig.](/media/uploads/2026/10/gevoelige-gegevens-ai-chat-verzenden.png?width=600)
