Terug naar het overzicht

13 december 2025

Security awareness training één keer per jaar is niet genoeg

 

Veel organisaties doen het nog steeds zo: één keer per jaar een security awareness training. Een sessie van een paar uur, vaak met een presentatie, soms aangevuld met een quiz. Daarna is het vinkje gezet.

Maar dit werkt niet.

Uit onderzoek en praktijk blijkt dat medewerkers na dertig dagen al tachtig tot negentig procent van een eenmalige training zijn vergeten. Zeker als de inhoud ver van hun dagelijkse werk afstaat. Het gevolg: gedrag verandert niet en risico’s blijven bestaan.

Security awareness vraagt om een andere aanpak. Minder ineens. Meer verspreid. En vooral: relevanter voor de praktijk.

Waarom een jaarlijkse training niet werkt

 

Mensen leren niet in één keer

Ons brein is niet gemaakt om grote hoeveelheden informatie in één sessie op te slaan. Zeker niet als die informatie abstract is of weinig herkenning oproept.

Een jaarlijkse training zorgt vaak voor:

  • Veel informatie in korte tijd
  • Weinig herhaling
  • Beperkte aansluiting op dagelijkse situaties
  • Snelle vergeetcurve

Na een paar weken blijft er weinig over. Medewerkers weten misschien nog dat phishing bestaat, maar herkennen het niet meer in hun mailbox.

Kennis is iets anders dan gedrag

 

Bij security awareness draait het niet alleen om weten wat veilig is. Het gaat om doen wat veilig is.

Voorbeelden:

  • Toch op die link klikken omdat het druk is
  • Dat ene wachtwoord hergebruiken omdat het handig is
  • Een bijlage openen omdat die van een bekende lijkt

Dit zijn gewoontes. En gewoontes verander je niet met een jaarlijkse PowerPoint.

 

Wat werkt beter: leren in kleine stappen

 

Een effectieve awareness-aanpak is geen evenement, maar een leerproces. Verspreid over het jaar. In behapbare stukken.

Denk aan korte momenten die steeds terugkomen. Zo blijft security onderdeel van het dagelijks werk, in plaats van iets dat je één keer per jaar “moet doen”.

 

Microtrainingen in de praktijk

 

Goede awareness-training bestaat uit kleine, gerichte onderdelen, zoals:

  • Korte scenario’s van twee tot vijf minuten
  • Regelmatige korte tests of vragen
  • Directe feedback op keuzes
  • Herhaling met variatie

Een medewerker krijgt bijvoorbeeld een korte simulatie van een phishingmail, maakt een keuze en ziet meteen wat de gevolgen zijn. Dat blijft hangen.

 

De learning loop: trainen, testen, evalueren, herhalen

 

Door microtrainingen slim te combineren ontstaat een vaste cyclus, ook wel een learning loop genoemd:

  • Train: korte, relevante uitleg
  • Test: toepassen in een realistisch scenario
  • Evalueer: directe feedback en inzicht
  • Herhaal: variatie op hetzelfde thema

 

Deze aanpak kost per keer weinig tijd, maar levert veel meer op. Medewerkers raken gewend aan het herkennen van risico’s en passen hun gedrag aan.

 

Minder tijd, meer effect

 

Een veelgehoorde zorg is tijd. “Onze mensen hebben het al druk.”

Juist daarom werkt deze aanpak beter.

In plaats van één lange sessie per jaar, verspreid je het leren over het jaar. Een paar minuten per keer. Geen overload, wel continu bewustzijn.

Voordelen:

  • Minder verstoring van het werk
  • Betere opname van kennis
  • Meer herkenning in dagelijkse situaties
  • Meetbare gedragsverandering

 

Bewustwording gaat over gewoontes

 

Security awareness is geen kennistoets. Het gaat om automatische reacties.

Twijfel bij een onverwachte mail
Even checken voordat je klikt
Vragen stellen als iets niet klopt

Dat soort gedrag ontstaat alleen door herhaling en praktijk. Niet door een eenmalige uitleg.

 
 

Hoe pakt jouw organisatie dit aan?

Sta eens stil bij jullie huidige aanpak.

Is er één jaarlijkse sessie en verder niets?
Of krijgen medewerkers regelmatig korte prikkels en trainingen?

Organisaties die overstappen op doorlopende awareness zien minder incidenten en meer betrokkenheid. Medewerkers voelen zich onderdeel van de beveiliging, in plaats van een risico.

 

Security awareness volgens ALTA-ICT

 

Bij ALTA-ICT kijken we naar securitygedrag, niet alleen naar kennis. We helpen organisaties met een structurele awareness-aanpak die past bij hoe mensen echt werken en leren.

Geen overload. Geen theoretisch verhaal. Wel korte, praktische leermomenten die blijven hangen.

Wil je weten hoe dat er in jouw organisatie uit kan zien? Lees verder op alta-ict.nl/securitygedrag of neem contact met ons op voor een praktisch gesprek.

Meer weten?

Neem contact op
cybersecurity besluitvorming. wat investeer jij in