Terug naar het overzicht

07 oktober 2025

Nieuwe privacyrisico’s Microsoft 365 Copilot

Microsoft 365 Copilot belooft veel: AI-assistentie in Office-apps, betere productiviteit, slimme suggesties. Maar recent onderzoek van SURF toonde aan dat de privacyrisico’s nog steeds significant zijn. De Data Protection Impact Assessment (DPIA) is bijgewerkt¹: sommige hoog risico’s zijn inmiddels verlaagd naar medium/oranje, andere zijn gebleven.

Voor Nederlandse onderwijs‐ en onderzoeksinstellingen is dit een wake-up call: hoe benut je de voordelen van AI software zoals Copilot zonder verschil in privacy, beveiliging en governance? ALTA-ICT helpt je die balans te vinden – met concrete stappen, inzicht in regelgeving en advies op maat.

IT Asset & Software Lifecycle Management – Efficiëntie & Compliance

Wat concludeert SURF?

SURF adviseert voorzichtigheid met het gebruik van Microsoft 365 Copilot, zeker in sectoren zoals onderwijs en onderzoek².
Uit de recente DPIA blijkt dat van de oorspronkelijke vier hoge risico’s er nu twee zijn overgebleven die nog steeds als “medium/oranje” worden ingeschat:
1. Onnauwkeurige (persoons)gegevens
2. De bewaartermijn van diagnostische persoonsgegevens over het gebruik van de dienst.
SURF raadt aan heldere afspraken te maken binnen organisaties over de inzet van AI, een AI-gebruikersbeleid te hanteren, en per soort gebruik de privacy-risico’s af te wegen.
Microsoft heeft enkele verbeteringen doorgevoerd, maar SURF waakt dat niet alle risico’s overtuigend zijn aangepakt.

Waarom is dit belangrijk voor Nederlandse organisaties?

AVG/compliance: AI-toepassingen zoals Copilot verzamelen en verwerken vaak persoonsgegevens. Onnauwkeurigheid of onduidelijke bewaartermijnen kunnen leiden tot overtreding van AVG.
Reputatie en vertrouwen: Onderwijsinstellingen worden geacht de privacy van studenten en medewerkers te waarborgen. Een datalek of misbruik door AI kan snel het publieke vertrouwen schaden.
Regelgeving in beweging: De EU AI Act komt eraan, en nationale wetgeving/codes worden scherper. Risico’s op oranje niveau kunnen later onder strengere regels mogelijk tot zware boetes leiden.
Afhankelijkheid en leveranciersrisico: Organisaties zijn afhankelijk van Microsoft als vendor. Zonder duidelijke afspraken & contractuele waarborgen is de regie over AI gebruik minder zeker.

Hoe kan jouw organisatie veilig(er) Copilot inzetten?

Bij ALTA-ICT adviseren wij de volgende praktische stappen voor veilig en compliant gebruik van Microsoft 365 Copilot in Nederland:

1. DPIA / Impactanalyse

Voer een Data Protection Impact Assessment uit specifiek voor Copilot. Breng in kaart waar persoonsgegevens worden verwerkt, bewaartermijnen en mogelijke onnauwkeurigheden.

2. Beleid & Governance

Stel een intern AI-beleid op: wie mag Copilot gebruiken, waarvoor, welke data wel/niet, en wie verantwoordelijk is. Leg een duidelijke rolstructuur vast voor toezicht en compliance.

3. Technische en Organisatorische Maatregelen

Implementeer beveiliging zoals encryptie, toegangslimieten, logging & monitoring en beheer van diagnostische data.

4. Contractuele Afspraken

Leg in overeenkomsten met Microsoft duidelijk vast welke data wordt opgeslagen, hoe lang, wie toegang heeft en welke auditrechten gelden.

5. Training & Bewustwording

Informeer gebruikers en beheerders over risico’s. Train hen in wat wel/niet te delen met Copilot en hoe te handelen bij foutieve gegevens.

6. Periodiek Herzien & Evalueren

Voer regelmatig nieuwe DPIA’s en externe audits uit. Houd Microsoft-verbeteringen bij en pas beleid aan waar nodig.

Uitdagingen & randvoorwaarden

Sommige risico’s zijn technisch moeilijk volledig uit te sluiten, bijvoorbeeld onnauwkeurige data of diagnostische logging.
Kosten en inspanning: voor veel instellingen betekent dit extra werk, governance inspanning en mogelijk juridische ondersteuning.
Vendor-afhankelijkheid: Microsoft moet transparant zijn over verbeteringen. Organisaties moeten kritisch zijn en contracten scherp.
Gegevenslokalisatie en internationale wetgeving kunnen extra complexiteit toevoegen (waar worden data opgeslagen, onder welke jurisdictie vallen ze).

De ALTA-ICT aanpak

ALTA-ICT biedt een kant-en-klaar spoor voor onderwijs- en onderzoeksinstellingen om Copilot (en vergelijkbare AI tools) verantwoord te gebruiken:

ISO 27001 / NEN 7510 gecertificeerde aanpak voor privacy & security
Juridisch advies over AVG, AI Act & contracten met vendors
Templates & toolkits voor DPIA’s, AI-gebruikersbeleid en audits
Monitoring & audit ondersteuning, regelmatige evaluaties
Workshops & training voor medewerkers, IT, management

Conclusie

Het advies van SURF om de privacyrisico’s van Microsoft 365 Copilot op ORANJE te houden is terecht. Copilot biedt kansen, maar niet zonder duidelijke randvoorwaarden, beleid en technische waarborgen. Organisaties die proactief handelen kunnen profiteren van AI, terwijl ze hun compliance behouden én het vertrouwen van gebruikers waarborgen.

Wil je weten of jouw organisatie klaar is voor Copilot, zonder onnodige risico’s? Plan een gratis consultatie met ALTA-ICT. Samen zorgen we voor een veilige, verantwoorde AI-toekomst.

Referentie

¹20250911-surf-public-update-dpia-on-m365-copilot-for-education-website.pdf

²https://www.surf.nl/nieuws/privacyrisicos-microsoft-365-copilot-naar-oranje

Meer weten?

Neem contact op

img[data-role="placeholder-img"] { display: none; } ALTA-ICT visual over Copilot privacyrisico’s oranje niveau

Gerelateerde
blogs

/ Hero Voor Verzenden.html HTML maak synccommanodo Je stuurde de HTML-bron, niet de PNG. Ik heb die HTML zelf gerenderd en het resultaat bekeken. Het beeld is akkoord. Wat ik heb gecontroleerd Maat en fonts: exact 1200x900. Halogen 900 en Bilo 300 en 500 laden uit het bestand zelf, zonder vervangend lettertype. Inhoud: kicker “BLOG · VOOR VERZENDEN”, de kop in wit en limoengroen, en de chatkaart met “dossier” omlijnd en het label “gevoelig”. Er is geen maskering en er staan geen merknamen in. Opmaak: de kop raakt de kaart niet en de certificeringsregel is volledig. Randen: de hoekpixels zijn paars, niet de controlekleur #160a2e. Er is dus geen rand van de pagina mee geëxporteerd. Het PNG-bestand gevoelige-gegevens-ai-chat-verzenden.png heb ik je gestuurd. Zet het in je Downloads en draai dan: powershell cd C:\repos\ALTA-ICT git pull --rebase $b = "docs\Projecten\social-campagnes\Week 43 - Voor Verzenden\Blog" $f = Get-Item "$env:USERPROFILE\Downloads\gevoelige-gegevens-ai-chat-verzenden.png" Add-Type -AssemblyName System.Drawing $i = [System.Drawing.Image]::FromFile($f.FullName); "{0}x{1}" -f $i.Width, $i.Height; $i.Dispose() Copy-Item $f.FullName "$b\" -Force git add -- "$b\gevoelige-gegevens-ai-chat-verzenden.png" git diff --cached --name-only git commit -m "Blog 43: bloghero gevoelige gegevens voor verzenden" git log origin/master..master --oneline Verwachting: 1200x900, dan één bestandsnaam, daarna één of twee commits. Twee commits als de editie 15-hero nog niet gepusht is. Plak de output terug, daarna push je. In WordPress, bij blog 43: Uitgelichte afbeelding: upload dit bestand, met de alt-tekst uit de plakklaar. Controleer na het uploaden dat de bestandsnaam geen -1 heeft gekregen. De kanaalvarianten van blog 43 maak je pas als de blog live staat. De prompt staat in de plakklaar. geef me blog 43 om te maken zoals het moet in wordpress Hieronder staat alles voor WordPress, in de volgorde van de editor. Ik gebruik variant B, zonder test. Plak elke HTML in het tabblad Tekst en schakel nooit over naar Visueel. 1. Nieuw bericht Ga naar Berichten, Nieuw bericht. 2. Titel Gevoelige gegevens in AI-chat, Teams en WhatsApp: het moment vóór verzenden 3. Veld Introductie (tabblad Tekst) html Bij een datalek denk je aan een hacker. In de praktijk begint het vaak met Ctrl+V: een stuk uit een dossier in de verkeerde chat, de verkeerde mail, of een AI-tool die de tekst "even netjes maakt". Er is geen kwade wil. Er is haast, en een knop die te dichtbij zit. Deze blog gaat over dat ene moment vlak voor verzenden: wat kun je dan nog tegenhouden, en wie ziet het? 4. Veld Omschrijving (tabblad Tekst) html Waar Microsoft 365 ophoudt In de blog over Microsoft Purview zag je wat Business Premium al beschermt: mail en de bestanden in OneDrive en SharePoint. Een bestand dat je in Teams deelt, valt daar ook onder. Het chatbericht in Teams niet. DLP voor Teams-chat vraagt volgens Microsoft een E5-licentie. En een AI-chat in de browser of een app op de laptop ziet Microsoft helemaal niet. AI-chat en geheimhouding Een medewerker plakt een brief aan een cliënt in een gratis AI-chat, met zijn privéaccount, om hem beter te formuleren. Naam, adres en de reden van het dossier gaan mee, naar een dienst waarmee je organisatie geen verwerkersovereenkomst heeft. Verbieden werkt slecht. De tool blijft handig, en wie hem niet mag gebruiken, gebruikt hem stiekem. Beter: weten welke AI-tools je team gebruikt, en per tool afspreken wat erin mag. WhatsApp is geen dossier De wijkverpleegkundige stuurt een foto naar de collega die de dienst overneemt. De installateur appt de klant een offerte met diens adres. Het werkt snel, en het gebeurt vaak op een privételefoon. Daarmee staan zakelijke gegevens op een apparaat dat de organisatie niet beheert, in een app die ze niet kan archiveren. Vertrekt de medewerker, dan vertrekken de gesprekken mee. Een alternatief moet net zo snel zijn, anders gebruikt niemand het. Een waarschuwing op het juiste moment Een training over datalekken vergeet je in een week. Een melding op het moment van verzenden niet. In Outlook kan Microsoft 365 dat al: staat er een gevoelig gegeven in een mail, dan verschijnt bovenaan een melding nog voor de mail vertrekt. Voor chat en voor apps buiten Microsoft heb je daarvoor software op het apparaat nodig. Beschermen zonder meekijken Elke vorm van datalekpreventie roept bij medewerkers en ondernemingsraad één vraag op: leest de werkgever mee? Stel die vraag zelf, vóór je iets kiest. Een melding per soort gegeven is genoeg om een lek te voorkomen. Namen en berichtinhoud zijn daarvoor niet nodig. Begin met een AI-overzicht Je hoeft niet met software te beginnen. Begin met een lijst van de AI-tools die je team gebruikt, waarvoor, en met welke gegevens. Vaak staan er tools op die niemand had verwacht. De Europese AI-verordening legt de markering van AI-output bij de aanbieders. Sinds augustus moeten zij wat hun AI maakt machineleesbaar markeren; voor tools die al eerder op de markt waren, loopt de overgang tot 2 december. Dat is hun plicht. Jouw taak is weten wat je gebruikt. Het AI-Register geeft geen juridisch oordeel. Wel maakt het in ongeveer tien minuten een overzicht van je AI-tools met de transparantieteksten, als drie documenten in je mail. Zo doen wij het We beginnen met het AI-overzicht en de afspraken per tool. Daarna zetten we Purview aan voor mail en bestanden. Het gat buiten Microsoft vullen we met datalekpreventie op het apparaat, als add-on bij de moderne werkplek. We werken zelf onder ISO 27001:2023, ISO 9001:2015 en NEN 7510:2024. Veelgestelde vragen Mag een medewerker een AI-chat gebruiken voor werk? Dat bepaal je zelf, per tool. Leg vast welke tools mogen en welke gegevens er niet in horen. Een zakelijk abonnement met een verwerkersovereenkomst is iets anders dan een gratis versie met een privéaccount. Beschermt Business Premium Teams? Bestanden die je in Teams deelt wel, want die staan in SharePoint of OneDrive. Het chatbericht zelf niet; daarvoor vraagt Microsoft E5. Moet ik AI-output zelf markeren? De markering van AI-output is een plicht van de aanbieder van de AI-tool. Voor jou telt dat je weet welke tools je gebruikt en wat je erin stopt. Conclusie Het lek begint met plakken, niet met een hacker. Microsoft 365 beschermt mail en bestanden; de chat, de AI-tool en de app op de laptop vallen erbuiten. Begin met een overzicht van wat je team gebruikt en spreek per tool af wat erin mag. Wil je het moment vóór verzenden bespreken? Plan een gesprek met ALTA-ICT. 5. CTA-knop (als je thema een knopveld heeft) Tekst: Het moment vóór verzenden bespreken Link: https://alta-ict.nl/contact?utm_source=blog&utm_medium=referral&utm_campaign=voorverzenden&utm_content=blog43-cta 6. Uittreksel Een datalek begint vaak niet bij een hacker, maar bij plakken. Wat er gebeurt als een medewerker gegevens in een AI-chat, een Teams-chat of WhatsApp zet, waar Microsoft 365 ophoudt, en waarom je begint met een overzicht van de AI die je team gebruikt. 7. Categorie: Beveiliging. Zet geen andere categorie aan. 8. Uitgelichte afbeelding Upload gevoelige-gegevens-ai-chat-verzenden.png. Controleer daarna dat de bestandsnaam in de mediabibliotheek geen -1 heeft gekregen. Alt-tekst: Hero bij de blog over gevoelige gegevens vóór verzenden: een chatinvoerveld met de zin Hierbij het dossier van de cliënt, waarin het woord dossier omlijnd is en gemarkeerd als gevoelig.

img[data-role="placeholder-img"] { display: none; } $/ Hero Voor Verzenden.html HTML maak synccommanodo Je stuurde de HTML-bron, niet de PNG. Ik heb die HTML zelf gerenderd en het resultaat bekeken. Het beeld is akkoord. Wat ik heb gecontroleerd Maat en fonts: exact 1200x900. Halogen 900 en Bilo 300 en 500 laden uit het bestand zelf, zonder vervangend lettertype. Inhoud: kicker “BLOG · VOOR VERZENDEN”, de kop in wit en limoengroen, en de chatkaart met “dossier” omlijnd en het label “gevoelig”. Er is geen maskering en er staan geen merknamen in. Opmaak: de kop raakt de kaart niet en de certificeringsregel is volledig. Randen: de hoekpixels zijn paars, niet de controlekleur #160a2e. Er is dus geen rand van de pagina mee geëxporteerd. Het PNG-bestand gevoelige-gegevens-ai-chat-verzenden.png heb ik je gestuurd. Zet het in je Downloads en draai dan: powershell cd C:\repos\ALTA-ICT git pull --rebase $b = "docs\Projecten\social-campagnes\Week 43 - Voor Verzenden\Blog" $f = Get-Item "$env:USERPROFILE\Downloads\gevoelige-gegevens-ai-chat-verzenden.png" Add-Type -AssemblyName System.Drawing $i = [System.Drawing.Image]::FromFile($f.FullName); "{0}x{1}" -f $i.Width, $i.Height; $i.Dispose() Copy-Item $f.FullName "$b\" -Force git add -- "$b\gevoelige-gegevens-ai-chat-verzenden.png" git diff --cached --name-only git commit -m "Blog 43: bloghero gevoelige gegevens voor verzenden" git log origin/master..master --oneline Verwachting: 1200x900, dan één bestandsnaam, daarna één of twee commits. Twee commits als de editie 15-hero nog niet gepusht is. Plak de output terug, daarna push je. In WordPress, bij blog 43: Uitgelichte afbeelding: upload dit bestand, met de alt-tekst uit de plakklaar. Controleer na het uploaden dat de bestandsnaam geen -1 heeft gekregen. De kanaalvarianten van blog 43 maak je pas als de blog live staat. De prompt staat in de plakklaar. geef me blog 43 om te maken zoals het moet in wordpress Hieronder staat alles voor WordPress, in de volgorde van de editor. Ik gebruik variant B, zonder test. Plak elke HTML in het tabblad Tekst en schakel nooit over naar Visueel. 1. Nieuw bericht Ga naar Berichten, Nieuw bericht. 2. Titel Gevoelige gegevens in AI-chat, Teams en WhatsApp: het moment vóór verzenden 3. Veld Introductie (tabblad Tekst) html Bij een datalek denk je aan een hacker. In de praktijk begint het vaak met Ctrl+V: een stuk uit een dossier in de verkeerde chat, de verkeerde mail, of een AI-tool die de tekst "even netjes maakt". Er is geen kwade wil. Er is haast, en een knop die te dichtbij zit. Deze blog gaat over dat ene moment vlak voor verzenden: wat kun je dan nog tegenhouden, en wie ziet het? 4. Veld Omschrijving (tabblad Tekst) html Waar Microsoft 365 ophoudt In de blog over Microsoft Purview zag je wat Business Premium al beschermt: mail en de bestanden in OneDrive en SharePoint. Een bestand dat je in Teams deelt, valt daar ook onder. Het chatbericht in Teams niet. DLP voor Teams-chat vraagt volgens Microsoft een E5-licentie. En een AI-chat in de browser of een app op de laptop ziet Microsoft helemaal niet. AI-chat en geheimhouding Een medewerker plakt een brief aan een cliënt in een gratis AI-chat, met zijn privéaccount, om hem beter te formuleren. Naam, adres en de reden van het dossier gaan mee, naar een dienst waarmee je organisatie geen verwerkersovereenkomst heeft. Verbieden werkt slecht. De tool blijft handig, en wie hem niet mag gebruiken, gebruikt hem stiekem. Beter: weten welke AI-tools je team gebruikt, en per tool afspreken wat erin mag. WhatsApp is geen dossier De wijkverpleegkundige stuurt een foto naar de collega die de dienst overneemt. De installateur appt de klant een offerte met diens adres. Het werkt snel, en het gebeurt vaak op een privételefoon. Daarmee staan zakelijke gegevens op een apparaat dat de organisatie niet beheert, in een app die ze niet kan archiveren. Vertrekt de medewerker, dan vertrekken de gesprekken mee. Een alternatief moet net zo snel zijn, anders gebruikt niemand het. Een waarschuwing op het juiste moment Een training over datalekken vergeet je in een week. Een melding op het moment van verzenden niet. In Outlook kan Microsoft 365 dat al: staat er een gevoelig gegeven in een mail, dan verschijnt bovenaan een melding nog voor de mail vertrekt. Voor chat en voor apps buiten Microsoft heb je daarvoor software op het apparaat nodig. Beschermen zonder meekijken Elke vorm van datalekpreventie roept bij medewerkers en ondernemingsraad één vraag op: leest de werkgever mee? Stel die vraag zelf, vóór je iets kiest. Een melding per soort gegeven is genoeg om een lek te voorkomen. Namen en berichtinhoud zijn daarvoor niet nodig. Begin met een AI-overzicht Je hoeft niet met software te beginnen. Begin met een lijst van de AI-tools die je team gebruikt, waarvoor, en met welke gegevens. Vaak staan er tools op die niemand had verwacht. De Europese AI-verordening legt de markering van AI-output bij de aanbieders. Sinds augustus moeten zij wat hun AI maakt machineleesbaar markeren; voor tools die al eerder op de markt waren, loopt de overgang tot 2 december. Dat is hun plicht. Jouw taak is weten wat je gebruikt. Het AI-Register geeft geen juridisch oordeel. Wel maakt het in ongeveer tien minuten een overzicht van je AI-tools met de transparantieteksten, als drie documenten in je mail. Zo doen wij het We beginnen met het AI-overzicht en de afspraken per tool. Daarna zetten we Purview aan voor mail en bestanden. Het gat buiten Microsoft vullen we met datalekpreventie op het apparaat, als add-on bij de moderne werkplek. We werken zelf onder ISO 27001:2023, ISO 9001:2015 en NEN 7510:2024. Veelgestelde vragen Mag een medewerker een AI-chat gebruiken voor werk? Dat bepaal je zelf, per tool. Leg vast welke tools mogen en welke gegevens er niet in horen. Een zakelijk abonnement met een verwerkersovereenkomst is iets anders dan een gratis versie met een privéaccount. Beschermt Business Premium Teams? Bestanden die je in Teams deelt wel, want die staan in SharePoint of OneDrive. Het chatbericht zelf niet; daarvoor vraagt Microsoft E5. Moet ik AI-output zelf markeren? De markering van AI-output is een plicht van de aanbieder van de AI-tool. Voor jou telt dat je weet welke tools je gebruikt en wat je erin stopt. Conclusie Het lek begint met plakken, niet met een hacker. Microsoft 365 beschermt mail en bestanden; de chat, de AI-tool en de app op de laptop vallen erbuiten. Begin met een overzicht van wat je team gebruikt en spreek per tool af wat erin mag. Wil je het moment vóór verzenden bespreken? Plan een gesprek met ALTA-ICT. 5. CTA-knop (als je thema een knopveld heeft) Tekst: Het moment vóór verzenden bespreken Link: https://alta-ict.nl/contact?utm_source=blog&utm_medium=referral&utm_campaign=voorverzenden&utm_content=blog43-cta 6. Uittreksel Een datalek begint vaak niet bij een hacker, maar bij plakken. Wat er gebeurt als een medewerker gegevens in een AI-chat, een Teams-chat of WhatsApp zet, waar Microsoft 365 ophoudt, en waarom je begint met een overzicht van de AI die je team gebruikt. 7. Categorie: Beveiliging. Zet geen andere categorie aan. 8. Uitgelichte afbeelding Upload gevoelige-gegevens-ai-chat-verzenden.png. Controleer daarna dat de bestandsnaam in de mediabibliotheek geen -1 heeft gekregen. Alt-tekst: Hero bij de blog over gevoelige gegevens vóór verzenden: een chatinvoerveld met de zin Hierbij het dossier van de cliënt, waarin het woord dossier omlijnd is en gemarkeerd als gevoelig.$

28 oktober 2026

Lees meer

Gevoelige gegevens in AI-chat, Teams en WhatsApp: het moment vóór verzenden

Lees meer

Twee blokken naast elkaar, verbonden door een lijn, met e-mail en agenda afgevinkt en chats met een open cirkel. Tekst: Eén bedrijf, twee omgevingen.

img[data-role="placeholder-img"] { display: none; } Twee blokken naast elkaar, verbonden door een lijn, met e-mail en agenda afgevinkt en chats met een open cirkel. Tekst: Eén bedrijf, twee omgevingen.

25 oktober 2026

Lees meer

Microsoft 365 bij een afsplitsing: wat verhuist mee en wat niet?

Lees meer

Afbeelding met een kaart met drie regels: thema en plugins afgevinkt, PHP uitgelicht met een vernieuwingsicoon. Tekst: Het PHP-lek, in gewone taal.

img[data-role="placeholder-img"] { display: none; } Afbeelding met een kaart met drie regels: thema en plugins afgevinkt, PHP uitgelicht met een vernieuwingsicoon. Tekst: Het PHP-lek, in gewone taal.

22 oktober 2026

Lees meer

Het PHP-lek van 21 oktober in gewone taal: wat er gebeurde en wat je nu doet

Lees meer

Hero bij Microsoft Purview in gewone taal: drie documentkaarten in een waaier met de etiketten openbaar, intern en vertrouwelijk, het etiket vertrouwelijk uitgelicht.

img[data-role="placeholder-img"] { display: none; } Hero bij Microsoft Purview in gewone taal: drie documentkaarten in een waaier met de etiketten openbaar, intern en vertrouwelijk, het etiket vertrouwelijk uitgelicht.

21 oktober 2026

Lees meer

Microsoft Purview in gewone taal: wat je in Business Premium al hebt

Lees meer

Hero bij de blog over een wachtwoordmanager voor het MKB: een kluiskaart met de accounts boekhouding, bank, portaal en passkey, de regel passkey uitgelicht.

img[data-role="placeholder-img"] { display: none; } Hero bij de blog over een wachtwoordmanager voor het MKB: een kluiskaart met de accounts boekhouding, bank, portaal en passkey, de regel passkey uitgelicht.